دستگاه تامین برق بدون وقفه یا همان یو پی اس وظیفه محافظت از تجهیزات الکترونیکی حساس را در برابر نوسانات و قطع ناگهانی برق بر عهده دارد. قلب تپنده این سیستم باتری آن است که انرژی را در زمان حضور برق شهر ذخیره می کند و در مواقع بحرانی به مدار باز می گرداند. یکی از بزرگ ترین چالش هایی که خریداران این تجهیزات با آن روبرو می شوند، علت شارژ نشدن باتری یو پی اس است که می تواند کل سیستم پشتیبان را از کار بیندازد.
این نقص فنی نه تنها امنیت داده ها را به خطر می اندازد، بلکه در درازمدت هزینه های سنگینی برای تعمیر یا تعویض قطعات به همراه می آورد. در ادامه این مقاله، دلایل گوناگون فنی و محیطی که مانع از دریافت شارژ توسط باتری می شوند، مورد بررسی دقیق قرار می گیرند.
چرا دستگاه یو پی اس شارژ نمیشه ؟
هنگامی که چراغ های هشدار روشن می شوند یا دستگاه توانایی تامین برق در زمان قطعی را ندارد، اولین سوال این است که چرا دستگاه یو پی اس شارژ نمیشه و چه عاملی در این فرآیند اختلال ایجاد می کند. فرآیند شارژ یک تعامل پیچیده میان برد داخلی دستگاه، کابل ها، ولتاژ ورودی و فعل و انفعالات شیمیایی داخل باتری است.
هرگونه نقص در این زنجیره باعث می شود جریان برق به درستی در سلول های باتری ذخیره نگردد. متخصصان فنی معتقد هستند که شناسایی دقیق علت شارژ نشدن باتری یو پی اس اولین گام برای جلوگیری از سوختن تجهیزات متصل و افزایش طول عمر کل سیستم است.
پایان عمر مفید رایج ترین علت شارژ نشدن باتری یو پی اس
باتری های یو پی اس که معمولا از نوع سیلد اسید یا لیتیومی هستند، عمر مشخصی دارند. به طور استاندارد، این قطعات بین 3 تا 5 سال کارایی مفید ارائه می دهند. پس از گذشت این زمان، مواد شیمیایی داخل باتری توانایی پذیرش جریان الکتریکی را از دست می دهند.
در این شرایط، حتی اگر شارژر دستگاه کاملا سالم باشد، باتری شارژ نمی گیرد. افت محسوس زمان پشتیبانی یا روشن نشدن دستگاه پس از قطع برق، نشان دهنده پایان عمر این قطعه است. در چنین مواردی، جایگزینی باتری فرسوده با یک نمونه باکیفیت تنها راه حل منطقی به شمار می رود.
نقش خرابی شارژر و برد داخلی در شارژ نشدن یو پی اس
گاهی اوقات ریشه مشکل در خود باتری نیست، بلکه مدار شارژر دستگاه دچار نقص فنی می شود. شارژر وظیفه تبدیل جریان متناوب (AC) برق شهر به جریان مستقیم (DC) مناسب برای باتری را بر عهده دارد. نوسانات شدید ولتاژ، نفوذ گرد و غبار به داخل کیس دستگاه یا گرمای بیش از حد باعث سوختن قطعاتی مانند یکسوکننده ها (Rectifiers) یا خازن ها می شود. وقتی این مدار آسیب ببیند، عملا جریانی به سمت باتری هدایت نمی شود و شارژ نشدن یو پی اس اتفاق می افتد. بررسی ولتاژ خروجی شارژر توسط مولتی متر توسط تکنسین ها می تواند سلامت این بخش را تایید یا رد کند.
عدم تطابق مشخصات فنی باتری و دستگاه
یک اشتباه رایج در هنگام سرویس یا ارتقای سیستم، استفاده از باتری هایی است که با توان شارژر دستگاه همخوانی ندارند. برای مثال اگر شارژر یک یو پی اس برای باتری 7 آمپر ساعت طراحی شده باشد اما کاربر باتری 40 آمپر ساعت به آن متصل کند، دستگاه توان تامین جریان لازم برای پر کردن این ظرفیت بالا را نخواهد داشت.
این عدم تطابق آمپراژ باعث می شود فرآیند شارژ بسیار طولانی شود یا اصلا به پایان نرسد که در نهایت به برد شارژر فشار وارد می کند و باعث سوختن آن می شود. تطابق دقیق ولتاژ و ظرفیت باتری با استانداردهای سازنده دستگاه، اصلی غیرقابل چشم پوشی است.
تاثیر منفی عدم استفاده طولانی مدت بر باتری
باتری های یو پی اس نیاز به فعالیت مستمر شیمیایی دارند. اگر دستگاه برای مدت طولانی (مثلا چندین ماه) خاموش بماند و به برق متصل نشود، باتری دچار تخلیه عمیق می شود. در این حالت، ولتاژ باتری به قدری افت می کند که شارژر هوشمند دستگاه دیگر آن را شناسایی نمی کند و فرآیند شارژ آغاز نمی شود.
این پدیده که به آن “خواب رفتن باتری” یا سولفاته شدن صفحات داخلی می گویند، کارایی باتری را به شدت کاهش می دهد. کارشناسان توصیه می کنند حتی در صورت عدم نیاز به دستگاه، هر سه ماه یک بار آن را روشن کرده و اجازه دهید چرخه شارژ و دشارژ انجام شود.
عوامل محیطی و دمای نامناسب
محیط نصب دستگاه تاثیر مستقیم بر توانایی شارژ پذیری دارد. دمای ایده آل برای عملکرد بهینه باتری بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد است. دمای بسیار بالا باعث تسریع واکنش های تخریبی و تبخیر الکترولیت می شود که منجر به تورم باتری و شارژ نشدن باتری یو پی اس می گردد.
از سوی دیگر، سرمای شدید نیز سرعت واکنش های شیمیایی را کاهش می دهد و زمان شارژ را به شدت طولانی می کند. همچنین رطوبت بالا منجر به خوردگی ترمینال ها و اتصالات می شود که مسیر جریان الکتریکی را مسدود می کند.
اتصالات ضعیف و کابل های معیوب
گاهی علت شارژ نشدن باتری یو پی اس بسیار ساده تر از خرابی های پیچیده الکترونیکی است. شل بودن کابل های متصل به قطب های باتری یا زنگ زدگی ترمینال ها مانع از برقراری جریان می شود. لرزش های محیطی یا جابجایی دستگاه می تواند باعث جدا شدن سوکت ها در داخل کیس شود. بررسی دوره ای سیم کشی ها، تمیز کردن خوردگی های سفید رنگ روی قطب ها با برس سیمی و اطمینان از محکم بودن پیچ ها می تواند بسیاری از مشکلات مربوط به شارژ نشدن یو پی اس را به راحتی حل کند.
مشکلات مربوط به فیوزها و قطبیت معکوس
درون ساختار یو پی اس فیوزهای حفاظتی وجود دارند که از مدار در برابر اضافه بار یا اتصال کوتاه محافظت می کنند. سوختن فیوز مسیر شارژ را به کلی قطع می کند. همچنین اگر در هنگام نصب باتری جدید، کابل های مثبت و منفی به اشتباه متصل شوند (قطبیت معکوس)، نه تنها باتری شارژ نمی شود بلکه احتمال آسیب جدی به برد دستگاه و حتی انفجار باتری وجود دارد. همیشه باید پیش از روشن کردن دستگاه، از صحت اتصال رنگ های کابل (قرمز برای مثبت و مشکی برای منفی) اطمینان حاصل کرد.
نوسانات شدید برق شهر و افت ولتاژ ورودی
اگرچه یو پی اس برای مقابله با نوسانات ساخته شده است، اما اگر ولتاژ ورودی برق شهر از حد مجاز دستگاه (مثلا کمتر از 170 ولت) پایین تر بیاید، دستگاه برای محافظت از خود، فرآیند شارژ باتری را متوقف می کند. در این حالت دستگاه به جای استفاده از برق شهر برای شارژ، ممکن است مداوم روی حالت باتری برود و انرژی ذخیره شده را مصرف کند. استفاده از استابلایزر در ورودی یو پی اس در مناطقی که برق ضعیف دارند، می تواند این اختلال در شارژ را برطرف سازد.
تهیه یو پی اس و باتری از تایماز سیستم
شرکت تایماز سیستم با بیش از 25 سال تجربه درخشان در حوزه تامین تجهیزات برق اضطراری، به عنوان یکی از معتبرترین مراکز فروش و خدمات پس از فروش انواع دستگاه های یو پی اس و باتری در ایران شناخته می شود. این مجموعه با بهره گیری از دانش متخصصان مجرب، انواع یو پی اس های آنلاین، لاین اینتراکتیو و تک فاز و سه فاز از برندهای مطرح جهانی همچون APC، Delta و Masterguard را به مشتریان ارائه می دهد.
اگر با مشکل شارژ نشدن باتری یو پی اس مواجه هستید، تیم فنی تایماز سیستم آمادگی دارد تا با عیب یابی دقیق و تعمیرات تخصصی بردهای داخلی، سیستم شما را به چرخه فعالیت بازگرداند. همچنین متقاضیان می توانند با اطمینان کامل، انواع باتری یو پی اس با آمپراژهای مختلف را با ضمانت کیفیت و گارانتی معتبر از این شرکت تهیه کنند. برای تجربه خریدی بی نقض و بهره مندی از پشتیبانی 24 ساعته، محصولات تایماز سیستم انتخابی ایده آل برای صنایع، بیمارستان ها و مراکز داده حساس می باشند.